pulsus amatorius ή καρδιακή θυέλλα;
ΔΙΑΒΑΣΑ ΜΙΑ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΓΑΛΗΝΟΥ, του πρώτου γιατρού στον κόσμο που δεν έγινε μύθος ή θεός. Ο Γαληνός, που δεν ξέρουν αν εκείνο το CL μπροστά στο όνομά του σήμαινε Κλαύδιος ή εκλαμπρότατος (Clarissimus), κατείχε την τέχνη να παρατηρεί και την τέχνη να ρωτάει. Έψαχνε στο σώμα των αρρώστων τα πάθη της ψυχής. Μια μέρα του έφεραν να κοιτάξει μιαν αρχόντισσα, που την έλιωνε η κατάθλιψη και η αϋπνία. Και καθώς δεν κατάφερνε να βγάλει λέξη απ’ το στόμα της, ο Γαληνός πήρε παράμερα τη δουλειά. Έβγαλε έτσι το συμπέρασμα πως η αιτία της μελαγχολίας της κυράς ήταν κάποια μεγάλη θλίψη. Διάγνωση που στερεώθηκε, όταν κατέβηκε στο κεφάλι του μια σπουδαία έμπνευση – να μετρήσει σ’ εκείνη την άμοιρη γυναίκα το σφυγμό αμέσως μετά το τέλος της παράστασης του χορευτή Πυλάδη. Ο σφυγμός βρέθηκε γρήγορος κι ακανόνιστος, σαν ένα λαχάνιασμα της αρτηρίας, όπως λίγο προτού αγγίξει τα χείλη το φιλί. Και ξαναγινόταν γρήγορος, και το ίδιο ακανόνιστος, κάθε φορά που ονόμαζαν μπροστά της τον Πυλάδη. Ο Γαληνός, με την παρατηρητικότητά του και το συνδυαστικό του μυαλό, έκανε έτσι μια μεγάλη ανακάλυψη, από κείνες που συχνά δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί η ίδια η εποχή και που, για να ξανασκεφτούν εξαρχής οι άνθρωποι, πρέπει να περάσουν δύο χιλιάδες χρόνια. Το σθένος του ονόματος, τη δύναμη της γλώσσας να φυτρώνει στις απουσίες… Όταν κατεβάσεις σε μια παράξενη αρρώστια μια λίστα από ονόματα, είπε ο Γαληνός, θα δεις τον σφυγμό να παίρνει σαν τρελός τον ανήφορο. Αυτός ο τρελός σφυγμός ονομάστηκε από τότε –και για κάμποσους αιώνες μετά– pulsus amatorius. Την ίδια την αρρώστια της ερωτευμένης αρχόντισσας ο Μεσαίωνας την γνώρισε ως Amor heroicus (για κάποιους λόγους heroicus, δεν είμαι σε θέση να εξηγήσω) ή ερωτομανία. Θυμίζω, όμως, την ιστορία του γέρο Γαληνού που μοιάζει να βρήκε το πασίδηλο, για έναν άλλο κυρίως λόγο: Αυτή η μελαγχολική αρρώστια του έρωτα έβαζε το ζήτημα μιας αιτίας, της ίδιας αιτίας που μια νύχτα του πάνω-κάτω π.Χ., σ’ ένα συμπόσιο του ποιητή Αγάθωνος, έθετε ως απαραίτητο όρο του έρωτα ο Σωκράτης. Η ουσία του έρωτα, είπε στους άλλους, είναι ότι μια έλλειψη φωλιάζει στα σπλάχνα του, έλλειψη που φανερώνεται στον πόθο. Γι’ αυτό ο έρωτας έχει πάντα αντικείμενο, είναι καημός και μαράζι κάποιου για κάποιον. Το ότι υπάρχει πάντοτε ο «άλλος» του ερωτισμού, ότι υπάρχει πάντοτε ένας παραλήπτης αυτού που αναγνωρίσαμε σήμερα ως «διαθεσιμότητα» της σεξουαλικότητας, είναι η δεύτερη μεγάλη ανακάλυψη της αρχαιότητας μετά τη γλώσσα….»
« ‘Η αρρώστεια του έρωτα».
